20/10 - Belastingparadijzen afschaffen? Het wordt dringend tijd!

“Zwarte gaten zoals de offshore centra moeten verdwijnen. Dit moet een ‘herfundering’ van het internationaal financiëel systeem inluiden” verklaarde François Fillon, eerste minister van Frankrijk. Hij nam hier de zienswijze over van Dominique Strauss-Kahn die als voorzitter van het IMF voorstelt “jacht te maken op de belastingsparadijzen en ze te doen verdwijnen”. Dit idee werd ook reeds geuit in een toespraak van Nicolas Sarkozy: “Men zal verplicht zijn vragen te stellen die kwaad bloed zetten, zoals die over belastingsparadijzen” en ook door Eric Woerth, de Franse minister van budget, publieke financiën en openbaar ambt, voor wie “het niet te aanvaarden is dat er in Europa belastingsparadijzen bestaan”. Bij ons in België blijft het stil over “de rol van de belastingparadijzen”, ook nu de banken alle dagen in het nieuws zijn. Alleen SP.A kamerlid Dirk Vandermaelen verheft regelmatig zijn stem als een roepende in de woestijn, meestal gesmoord door een oorverdovend stilzwijgen in de media.

Bruno Gurtner -econoom bij de Swiss Coalition en lid van het eerste uur van Tax Justice Network - verklaarde tijdens een hearing in 2005 in het Belgische parlement (op uitnodiging van de Commissie Gloablisering onder leiding van Dirk Vandermaelen): "Nog geen twintig jaar geleden waren er slechts een twaalftal offshore centra, vandaag bijna tachtig (het exacte aantal is 72). In die centra zijn drie miljoen ondernemingen gevestigd en elk jaar komen er zo’n 150.000 bij. We hebben hier dus te maken met een uitermate geglobaliseerde activiteitensector. De helft van alle financiële transacties vindt in die centra plaats en dat verklaart waarom ze zo belangrijk zijn voor de wereldeconomie. Ruim zestig procent van de wereldhandel verloopt intern tussen diverse componenten van transnationale ondernemingen en daarvan is geen expliciet spoor in de officiële statistieken terug te vinden. Het door de offshore centra beheerde kapitaal heeft een waarde van elfduizend miljard dollar".

Dankzij dochterondernemingen in belastingparadijzen hebben de banken de mogelijkheid om het ontwijken van belastingen en het frauderen te vergemakkelijken of er zelfs actief aan mee te werken. Maar de geheimhouding rond het fiscaal beleid van de banken (fiscaal bankgeheim dat volgens Didier Reynders onbestaande is) is zo groot dat het enige element waaruit men daarover iets kan opmaken, het aantal dochterondernemingen in belastingparadijzen is. De cijfers: Fortis heeft 410 dochterondernemingen in belastingparadijzen, Dexia 49, KBC Groep 33 en ING Groep 16. (bron: Test-Aankoop)

• Bijna alle in België actieve banken zijn ook aanwezig in verschillende belastingparadijzen om hun Belgische klanten een waaier aan belastingontwijkende mogelijkheden aan te kunnen bieden: Dexia in Jersey, Fortis in Guernsey en de Nederlandse Antillen, ING Private Banking in Curaçao en Monaco, KBC in Monaco en Luxemburg, en zo kunnen we nog een tijdje doorgaan.
• De overnemer van FORTIS (hoeveel “zwarte gaten” heeft die overgenomen van Fortis België?) heeft filialen in de Kaaimaneilanden, de Bahama’s, Bahrain, Costa Rica, Zuid-Afrika, Panama, Hong Kong, Singapore, Luxemburg, Zwitserland en de Kanaaleilanden Jersey en Guernsey.
• Tax Justice Network schat op basis van gegevens van de Bank for International Settlements en McKinsey & Company dat voor meer dan 11.500 miljard US$ aan vermogen ‘offshore’, en dus ver weg van de belastingdiensten, onderdak gevonden heeft. Dit is ongeveer 1/3 van het BBP van de wereld.
• Het bestaan van belastingparadijzen kost de wereldwijde overheden jaarlijks 212 miljard euro aan gederfde belastingopbrengsten (bron: onderzoek Tax Justice Network).
• Om je voordeel te doen met het gunstige belastingregime in een belastingparadijs moet je wel over een stevig kapitaal beschikken. Je moet minstens over 2,5 miljoen euro beschikken als je jouw geld in een Luxemburgse SPF - Société de Gestion de Patrimoine Familiale - wil onderbrengen. (Dat is een vennootschap die het privévermogen van natuurlijke personen beheert.) De instapdrempel bij een Angelsaksische trust bedraagt 1 miljoen euro, terwijl die van een stichting in Liechtenstein op 500.000 euro ligt.
• Ook België is een belastingparadijs. De inkomstenbelasting is in ons land dan wel hoog, maar we hebben vooral belangrijke fiscale troeven voor vermogens, fortuinen en kapitaalbezitters. Zo is er geen meerwaardebelasting op beleggingen, geen belasting op TAK23-producten, er is het gunstregime in het successierecht voor de gezinswoning, we hebben nog steeds een fiscaal bankgeheim, geen vermogenskadaster en geen vermogensbelasting.

Enkele weken geleden werd de Belgische overheid eventjes de “eigenaar” van FORTIS, en dus ook van honderden miljoenen aan zwart geld en talrijke brievenbus-bv’s in belastingparadijzen. Deze kleine spaarders waren uiteraard zeer verontrust over de stormachtige ontwikkelingen en slaakten een diepe zucht van verlichting toen Minister Reynders de overheid er direct van overtuigde FORTIS opnieuw te privatiseren en door te verkopen van PARIBAS BNP.

In Nederland is de overheid echter nog steeds eigenaar van FORTIS en ABN AMRO. Een woordvoerder van ABN AMRO suste de gemoederen van de rijke zwartspaarders: "Het is zeker niet de bedoeling dat de overheid een actieve rol gaat spelen in het bestuur van onze bank. Het bankgeheim en alle andere regelgeving blijft overeind. Politieke inmenging mag niet en maakt de bank slechter verkoopbaar". Wie had het ook weer over “regulering van de financiële markten en bancaire sector”?

Uit onderzoek van SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen), blijkt dat Fortis grossiert in dochterbedrijven in belastingparadijzen. SOMO-onderzoekers turfden er in 2007 meer dan 700, in fiscale uithoeken als de Britse Maagdeneilanden, de Kaaimaneilanden, Panama en de Nederlandse Antillen.

ATTAC verwondert er zich over dat er eerst een financiële catastrofe moest gebeuren vooraleer allerlei ronkende verklaringen werden afgelegd door politieke leiders die tot gisteren zweerden bij de deregulering van de financiële markten. Nu ineens gaan ze allerlei “toppen” organiseren om tot een “nieuwe financiële orde” te komen. Sinds 1999 (the Battle of Seattle) is een “nieuwe financiële ordening” een van de speerpunten van de mondiale andersglobalistische bewegingen. Totaal ontkend door de overheden, weggelachen door de financiële sector zelf met in hun kielzog: de officiële media.

Op dit ogenblik zijn we nog ver verwijderd van een nieuw “Bretton Woods”. Al deze gratuite politieke verklaringen verplichten nu tot niets.

Op dit ogenblik telt Europa alleen reeds 25 belastingparadijzen. De personen of bedrijven die hun fortuin in die landen hebben ondergebracht, hebben rijkelijk geprofiteerd van het speculeren en van de financialisering die allebei tot de huidige crisis hebben geleid.

Heeft men soms al vernomen of een of andere regering hen een bijdrage vroeg om de zware sociale schade door de crisis veroorzaakt weg te werken?

Zullen deze zwartspaarders verantwoordelijk gesteld worden voor de komende werkloosheid van miljoenen werknemers hier en in het Zuiden? (verwacht wordt dat uiteindelijk de uitdijende crisis 2,5 miljoen werklozen zal kosten in China alleen)

Zulke vragen zou veronderstellen dat de Europese regeringen hun neoliberale politiek en meer bepaald hun fiscale politiek en haar scherm tegen belastingbelastingparadijzen zouden opgeven.

In die context drukt Attac de wil uit om zo snel mogelijk de belastingsparadijzen te doen verbieden, beginnend met:

• Het sluiten van alle bankfilialen in deze landen en, in voorkomend geval, hun hoofdkantoor daar, op straf van uitsluiting van de maatregel voor staatshulp besloten door de Europese Unie.
• Het verbieden van alle geldstromen afkomstig van of gericht naar de belastingsparadijzen.
• Het starten van gerechtelijke vervolging van de instituties, rechtspersonen of individuen betrokken bij de zaak van fiscale fraude in Liechtenstein.

De discussie over de nefaste rol van belastingparadijzen zal slechts de goede weg opgaan als de Europese Unie, binnen haar verdragen, bepalingen die controle van kapitaalbewegingen verbieden, zal afgeschaft hebben.

De protestantse NGO Christian Aid heeft een rapport uitgebracht over “de schande van de fiscale paradijzen”. In het rapport staat o.a. het volgende: “Het schandaal van een systeem van belastingen in de wereld dat toelaat dat de rijksten hun verantwoordelijkheid ontlopen en daardoor de armsten veroordelen tot een afgeknotte ontwikkeling, en zelfs tot een vroegtijdige dood [...] Wij voorspellen dat alleen al de belastingsontduiking, die illegaal is en verbonden aan de handel, verantwoordelijk zal zijn voor de dood van 5,6 miljoen jonge kinderen in de ontwikkelingslanden in de periode van 2000 tot 2015. Dat is bijna 1.000 per dag. De helft daarvan is reeds gestorven in 2008”.

Hoeveel van deze kinderen moeten er nog sterven ten gevolge van immorele belastingontduiking vooraleer we echt tot een nieuwe “financiële orde” overgaan?

De Europese Unie en alle nationale overheden dragen een zeer grote verantwoordelijkheid. Zonder druk van de straat worden de verklaringen van regeringsleiders woorden in de wind.

Laten we de druk opvoeren.

Samen.

Voor Attac Vlaanderen,
Omdat een andere wereld mogelijk is,
Eric Goeman, woordvoerder