Hoe zit het intussen met de millenniumdoelstellingen?

Veertig miljoen personen hebben de rangen van de ondervoeden vervoegt tijdens die jaar. De belangrijkste oorzaak is de prijsstijging van de voedingswaren, volgens de vooruitzichten van de FAO. Dit brengt het aantal hongerigen in de wereld op 963 miljoen mensen terwijl het hier in 2007 over 923 miljoen mensen ging. De economische en financiële crisis kan nog een grotere toenamen van het aantal slachtoffers van honger en armoede met zich meebrengen, stelt de FAO.

“De prijs van de voedingsmiddelen zijn sterk gedaald sinds het begin van het jaar, maar dat heeft geen einde gesteld aan de voedselcrisis in veel arme landen”. Dit verklaarde M. Hafez Ghanem, onderdirecteur-generaal van de FAO bij de voorstelling van het jaarlijks rapport van zijn organisatie: De toestand van voedselonveiligheid in de wereld 2008.

“Voor miljoenen mensen in de ontwikkelingslanden, blijft genoeg eten om een gezond en actief leven te leiden, een verre droom. De structurele problemen van de honger, van het geen toegang hebben tot grond, krediet en werk met daarbij de hoge prijzen van de voedingsmiddelen blijven een wrede realiteit”, zei de heer Ghanem nog.

De belangrijkste graangewassen zagen hun prijs met de helft dalen in vergelijking met de hoogste prijzen van begin 2008 maar ook deze gedaalde prijzen blijven hoog in vergelijking met de voorgaande jaren. Hoewel sterk gedaald bleef de FAO index van de voedselprijzen in oktober 2008 nog altijd 28% hoger dan in 2006.

De prijs van de zaden en van de meststoffen zijn meer dan verdubbeld sinds 2006. Arme boeren kunnen hun productie niet op drijven terwijl de rijke boeren, ondermeer in de ontwikkelde landen, de middelen hebben om de stijging van de meststofprijzen op te vangen en om hun bedrijf uit te breiden. Resultaat: de productie van de graangewassen steeg met minstens 10% in de ontwikkelde landen en met zelfs geen 1% in de ontwikkelingslanden.

“Indien de terugval van de prijzen en de restricties op de kredietverlening, verbonden met de economische crisis de arme boeren ertoe zou bewegen minder te produceren zal dit leiden tot een nieuwe dramatische cyclus die opnieuw de prijzen van de voedingsgewassen zou treffen. Dit zou in 2009 al kunnen gebeuren”, stelde M Ghanem.

“De doelstelling van de wereldvoedseltop van 1996 om het aantal ondervoeden mensen met de helft te verminderen tegen 2015, vraagt om een sterke politieke wil en om een jaarlijkse investering in de ontwikkelingslanden van minstens 30 miljard dollar per jaar voor de landbouw en de sociale bescherming van de armen”, herinnerde hij.

Een stand van zaken

De grote meerderheid van de ondervoede bevolking leeft in ontwikkelingslanden. Ze waren met 927 miljoen in 2007 volgens het verslag van de FAO. Zeven landen zorgen al voor 65% van deze mensen: India, China, de democratische republiek Kongo, Bangladesh, Indonesië, Pakistan en Ethiopië.

Het rapport stelt ook dat een verbetering van de toestand in deze dichtbevolkte landen grote invloed zou hebben op het terugdrijven van de honger in de wereld.

Azië is dichtbevolkt, en de vooruitgang inzake hongerbestrijding is er relatief traag. Ongeveer tweederde van de ondervoeden van onze wereld leven in deze regio, wat zo een 583 miljoen mensen betekende in 2007. Positief aan de evolutie is dat sommige landen van Zuid-Oost Azië goed op weg zijn , zoals Thailand en Vietnam om de doelstellingen van de wereldtop te bereiken inzake bestrijding van de honger. Maar Zuidelijk Azië en Centraal Azië hebben op dit terrein, volgens het rapport, recent tegenslagen gekend.

In Sub-Sahara Afrika leidt één persoon op drie (236 miljoen mensen in 2007) aan chronische honger. In dit deel van de wereld heeft men het grootste aantal ondervoede mensen in verhouding tot de totale bevolking (rapport FAO).

De toename van het aantal ondervoeden in deze regio is vooral te wijten aan de situatie in een land, de democratische republiek Kongo. Voortdurend onderhevig aan zware gewapende conflicten, heeft dit land zijn aantal mensen die leiden aan een chronische ondervoeding zien stijgen van 11 miljoen tot 43 miljoen (tussen 2003 en 2005) terwijl het aantal ondervoeden steeg met 29% à 76%.

In zijn geheel heeft Sub-Sahara Afrika enige vooruitgang geboekt door het % van mensen die een chronisch hongerprobleem kennen te herleiden van 34% in 1995-1997 tot 30% in 2003 - 2005. Ghana, Congo, Nigeria, Mozambique en Malawi hebben het deel van hun bevolking dat in ondervoeding leeft, sterk kunnen verminderen.

Ghana is het enige land dat hierbij de doelstellingen van de Wereldtop over voeding heeft kunnen bereiken en die van het Millennium voor de ontwikkeling. Hierbij speelde de toename van de landbouw productie een beslissende rol.

Latijns-Amerika en de Caraïben kennen de beste resultaten inzake het terugdrijven van de honger, maar dit was voor dat de voedselprijzen de pan uit vlogen. Dit heeft het aantal hongerigen in dit deel van de wereld doen toenemen, in 2007 trof de honger hier 51 miljoen personen.

Een onbereikbare doelstelling?

Een aantal landen waren op de goede weg op de doelstellingen van de wereldtop over voedsel te bereiken, toen de prijspiek van de voedingsmiddelen plaats vond.

Ook deze landen hebben dan hun tol betaald: “Een deel van de vooruitgang werd ongedaan gemaakt door de crisis van de hoge voedingsprijzen die vooral de armen, de boeren zonder land, de gezinnen van alleenstaande vrouwen”, zei M. Ghanem.

“Er al een sterke inspanning op wereldvlak moeten plaatsvinden gekoppeld aan een volstrekte vastberadenheid en daarbij concrete acties om tegen 2015 het aantal ondervoeden met 500 miljoen te verminderen”.

Het probleem van de honger in de wereld zal ook nog erger worden op het ogenblik dat de economische crisis de reële economie treft van een stijgend aantal landen.

De terugslag van de vraag in de ontwikkelde landen bedreigt de inkomens uit export van de ontwikkelingslanden. De repatriëring van de salarissen, de investeringen en de andere kapitaalstromen zijn ook niet risicovrij.

De economieën in opmars blijven uiterst gevoelig voor terugslag van het krediet, zelfs als ze op termijn de crisis mogelijks zouden overwinnen.

FAO Jaarrapport 2008