Het grootste financiële centrum van Europa dat we niet kennen: de City of London

Op de - in deze tijden - steeds terugkerende vraag welk het grootste fiscaal paradijs ter wereld is, antwoorden onze Britse kameraden (waaronder enkele ex-hooggeplaatste bankbedienden) van Tax Justice Network (Netwerk voor fiscale rechtvaardigheid) bijna onveranderlijk dat dit de City of London is.

Niet alleen de meerderheid van de Britten zelf maar bijna iedereen die in Londen rondloopt, studeert en/of werkt weet niet dat de City, waar het internationaal financieel centrum zich bevindt, geen gemeentelijk district is van Groot Londen maar haar eigen politieke regering heeft die The City of London Corporation heet; daarnaast beschikt ze over enkele buitengewone bevoegdheden zoals de organisatie van haar eigen politie en is zij waarschijnlijk de machtigste politieke drukkingsgroep (lobby) ter wereld. Zo beweren bovengenoemde collega’s van TJN in de uitgebreide informatie op hun blog.

De zogenaamde “mijl in ’t kwadraat” van de City huisvest dagelijks ongeveer 450.000 personen, bijna allen werknemers in banken, kantoren en financiële instellingen; Toch telt de City slechts 7800 inwoners (volkstelling 2006) omdat door de astronomische prijzen van onroerend goed in dit gebied de meeste grond is toegewezen aan kantoorgebouwen.

Daartegenover herbergt de City “het grootste financiële centrum voor niet residenten, offshore of extraterritoriaal”, nauw gelinkt aan de fiscale paradijzen rondom Europa, zoals de Britse Maagdeneilanden, Turks en Caicos, Bermuda, de Kaaimaneilanden, de Bahama’s, het eiland Man en de Kanaaleilanden en andere Britse gebieden met alle bijzondere voordelen zoals die gelden in fiscale paradijzen.

Toch moet de rol van de Cityin het wordingsproces van de financiële crisis, die voor zoveel Europeanen een immense stijging van de werkloosheid en verlies van spaargelden met zich meebracht, nog onderzocht worden.

Een recent boek van de journaliste van de Financial Times, Gillian Tett (Fool’s Gold, Free Press, 2009) stipt enkele betekenisvolle gegevens aan over de relatie tussen de City en Wall Street in de incubatie van de crisis, vanaf de zogenaamde financiële derivaten, effecten waarvan de waarde wordt afgeleid van andere activa zoals hypothecaire kredieten of bedrijfsobligaties. Dit leidde tot nieuwe manieren van ongecontroleerd “spelen” (speculeren)in het wereldwijde financiële casino waardoor de risico’s zich over de ganse planeet verspreidden met de ondertussen gekende desastreuze gevolgen.

Deze marktspecialiste vertelt ons dat, in het begin, het experimenteren met deze nieuwe financiële uitvindingen, door een groep jonge traders van de J.P.Morgan Bank, niet plaatsvond in de centrale zetel te New York maar wel in het Londens filiaal Morgan Guaranty Limited. De belangrijkste reden was te ontsnappen aan de Amerikaanse wetgeving (The Glass-Steagall Act) die toen commerciële banken verbood op de beurs te spelen met spaardeposito’s. En Londen City bood een groter “laissez faire” hetgeen toeliet dat banken zich toelegden op transacties met “financiele diensten”. Dit leverde als bijkomend voordeel dat operaties om geld te innen door middel van de verkoop van deze artificiële titels en effecten uiteindelijk veel goedkoper waren in de City, aangezien zij legaal kortingen en fiscale ontheffingen kon aanbieden.

Iets dergelijks gebeurde met AIG toen J.P.Morgan de kredietderivaten, CDS (credit default swaps), uitvond, wat leidde tot een nieuwe manier van handel: de omzetting van bankenverzekeringen tegen wanbetaling van kredieten in verhandelbare waarden. Om zich te ontdoen van de risico’s op de wanbetalingbalans van hun portefeuille, zocht zij als partner de verzekeringsgigant AIG op, die voor deze operaties haar filiaal AIG Financial Product (gedomicilieerd in de City) gebruikte. De wetgeving voor de Londense verzekeringen was immers lakser dan de Amerikaanse.