De domme Samsongeneratie van Bram Boriau

Wie gedacht had dat met de degradatie van Vandenbroucke het neoliberale eenheidsdenken uit de SP.A verdwenen was, moet zijn vergissing wel inzien na het lezen van een artikel met als titel "De Samsongeneratie wil langer werken" van de hand van Bram Boriau, voorzitter van Animo - Jong Links, dat op 22 september verscheen in "De Morgen".

Deze brave jongeman begint met te wijzen op de moeilijkheden van zijn generatie en zijn besluit is: "We kunnen deze generatie niet opofferen ten koste van de vorige. De babyboomers moeten herverdelen en hun deel betalen. Van pleiten voor een ongebreidelde intergenerationele solidariteit van de Samsongeneratie naar de babyboomers kan dus geen sprake zijn."

De generatie, waartoe ik behoor, was niet zo braaf als zijn Samsongeneratie, maar wij hadden wel respekt voor verstandige mensen die veel ouder waren dan wij. De studenten van de jaren zestig uit de vorige eeuw luisterden naar wat Herbert Marcuse en Jean-Paul Sartre zegden, en in Vlaanderen naar Jaap Kruithof. Boriau vindt het onbelangrijk wat iets oudere leden van zijn eigen partij zeggen, want anders zou hij weten dat de jongeren van vandaag al heel veel gekregen hebben op het ogenblik dat ze hun diploma behalen, omdat hun onderwijs betaald wordt door de vorige generaties. Hij had dat kunnen horen uit de mond van een gewezen minister van pensioenen, Bruno Tobback.

In alle generaties zijn er armen, die niet eens in staat zijn te voorzien in hun elementaire behoeften, en zijn er rijken, die naar hartelust kunnen konsumeren. Wie tot de Samsongeneratie behoort en rijke ouders heeft, hoeft zich geen zorgen te maken, want de rijken zorgen er wel voor dat hun kinderen het goed hebben. Of denkt Boriau misschien dat studenten die met een auto rondrijden, die zelf betaald hebben met een studentenjob? En weet hij echt niet dat veel van de mooie woningen, die langs de Vlaamse wegen staan, medegefinancierd zijn door de ouders van de bewoners?

Wie tot de Samsongeneratie behoort, heeft alleen reden tot klagen, wanneer zijn ouders arm zijn en daardoor niet in staat hun kinderen alles te geven, wat ze volgens de gebruiken en gewoonten van de neoliberale konsumptiemaatschappij nodig hebben.

Dat er ook onder de vorige generatie mensen zijn, die het niet breed hebben, erkent Boriau en hij wil dat oplossen door de hoogste pensioenen te verlagen om met dat geld de laagste wettelijke pensioenen te verhogen. Het woord vermogensbelasting neemt hij niet in de mond, maar hij wil wel de oudere rijke generatie afromen. Dat doet denken aan een belastingsverhoging, maar ook dat woord staat niet in zijn tekst.

Duidelijker is hij wel over wat anders: "De Samsongeneratie gaat er vanuit dat ze langer dan hun 65ste zullen werken". Daarmee zegt hij meteen dat de Samsongeneratie bestaat uit domme en oneerlijke mensen, die beweren dat het volstaat te willen werken om ook te kunnen werken.

Ons ekonomisch sisteem is het kapitalisme. De noodzakelijke voorwaarde opdat in het kapitalisme iedereen zou kunnen werken voor een loon is dat de kapitalisten evenveel jobs aanbieden als er mensen zijn die willen werken. En dat is slechts in uitzonderlijke omstandigheden mogelijk, zoals de hele geschiedenis van het kapitalisme bewijst. Wie dus vertelt dat er in het kapitalisme altijd voor iedereen werk zal zijn, ook na zijn 65ste, levert daarmee het bewijs dat hij dom is, tenzij hij beter weet en met een leugen het kapitalisme wil rechtvaardigen door de werklozen verantwoordelijk te stellen voor de werkloosheid, wat zijn oneerlijkheid zou bewijzen.

Een belangrijke vraag die Boriau, net als de neoliberalen, niet stelt, is waarom wij moeten werken. Tot voor kort werkten de mensen om te voorzien in hun elementaire behoeften. Nu werken ze steeds meer om te voldoen aan allerlei door het neoliberale geloof en de reklame gekreëerde behoeften. Vroeger werkten de mensen om te kunnen konsumeren. Vandaag moeten de mensen konsumeren om te kunnen werken, want als ze niet genoeg konsumeren, komt er massale werkloosheid.

Als er een groot probleem is, waarmee de Samsomgeneratie zal gekonfronteerd worden, dan zijn het wel de verschrikkelijke gevolgen van de opwarming van de aarde, waardoor velen misschien niet eens 65 jaar zullen worden, maar eigenaardig genoeg is daar in het hele artikel van Boriau niets over te vinden. Dat probleem negeert hij volkomen, alsof het wel vanzelf in orde zal komen met wat maatregelen zoals de isolatie van de daken van wie daar genoeg geld voor heeft.

Als een verwijt aan de vorige generatie volkomen terecht is, dan is het dat ze de huidige generatie geleerd heeft dat de zin van het leven erin bestaat zoveel mogelijk te konsumeren, want uitgerekend die overvloedige konsumptie levert een enorme bijdrage aan de opwarming van de aarde. Maar uitgerekend daarover spreekt onze leerling van Vandenbroucke dus niet.

Als de jongeren van vandaag op hun 65ste nog op een behoorlijke manier willen leven en werken, dan moeten ze in opstand komen tegen de ongebreidelde konsumptie en vooral tegen hen die eraan meedoen, zoals studenten die er fier op zijn dat ze met een dure wagen naar de universiteit kunnen rijden. De strijd tegen de opwarming van de aarde en dus voor het overleven van de Samsongeneratie is de strijd tegen de neoliberale konsumptie. Maar daarvoor moeten we duidelijk niet op Bram Boriau rekenen, want die is daar te dom of te oneerlijk voor. Of zou hij alleen maar te braaf zijn?