Kerstmis 2009 - yes, we can

De aarde warmt op door de menselijke aktiviteiten. Om die opwarming voldoende af te remmen moeten de komsumptie van de rijken en het geboortecijfer gevoelig dalen. Geen van beide gebeurt. De rijken vertikken het anders te gaan leven en de wereldbevolking blijft enorm toenemen.

Azië en Afrika zullen eerst getroffen worden door de gevolgen van de opwarming, maar de wereld is een geheel en de vele honderden miljoenen Aziatische en Afrikaanse slachtoffers zouden wel eens kunnen reageren op een wijze die niet goed is voor de rest van de wereld. Mensen die niets te verliezen hebben, zijn tot alles in staat. Enkele van de landen, die door de opwarming zwaar zullen getroffen worden, beschikken over atoomwapens.

Het volstaat niet op een internationale konferentie te beslissen de CO2-uitstoot met een voldoend geacht percentage te verminderen. Die beslissing moet ook nog kunnen uitgevoerd worden en dat zal nooit lukken, indien de rijken niet gedwongen worden hun konsumptie te matigen. Technische oplossingen alleen zullen niet volstaan.

Het ziet er dus niet goed uit voor de toekomst van de mens. Als er niet snel iets fundamenteels verandert, zou de menselijke soort wel eens van de aarde kunnen verdwijnen, zoals al gebeurd is met talloze andere soorten. De mens zou dan zijn eigen ondergang veroorzaakt hebben.

In de meeste rijke landen is het geboortecijfer niet bijzonder hoog en het is goed dat zo te houden en dus zeker niet te pogen het te doen stijgen. Het grote probleem in deze landen is de konsumptie, die best zou dalen tot het peil van veertig jaar geleden, met dien verstande dat een deel van de bevolking de kans moet krijgen om te onsnappen aan de armoede en dus meer moet kunnen konsumeren.

De neoliberalen beweren dat een zo gevoelige daling van de konsumptie onmogelijk is, omdat het volgens hen bij de mens in de genen zit altijd meer te willen. Gelukkig tonen feiten aan dat dit neoliberale sprookje niet overeenstemt met de werkelijkheid en enkel bedacht werd om het kapitalisme in stand te houden.

Ik herinner mij nog heel goed dat in de jaren vijftig van de vorige eeuw de meeste mensen tevreden waren met de fiets, de bus en de trein als vervoermiddel. Het motief om een auto te kopen was niet dat ze die nodig hadden voor hun mobiliteit, maar dat ze ermee konden tonen dat ze tot de betere mensensoort behoorden. Gedurende heel de geschiedenis hebben de armen de rijken en machtigen willen imiteren zonder zich af te vragen of wat de rijken en machtigen doen, wel altijd verstandig is en de mensen echt gelukkig maakt. Zo was het ook met de auto en zo gaat het nu al vijftig jaar lang met de meest diverse produkten. De menselijke kuddedieren imiteren de anderen en in de eerste plaats de rijken.

Het feit dat de meeste jongeren vandaag hoger onderwijs volgen, heeft daar niet veel aan veranderd. Onze jongeren konsumeren, omdat het zo hoort, omdat de anderen het doen, omdat de reklame verkondigt dat konsumeren noodzakelijk is voor het geluk van de mens. Zich vragen stellen over hun overvloedige konsumptie doen de meesten niet. En als ze zo blijven konsumeren, gaan ze onverbiddelijk een vreselijke toekomst tegemoet, want de aarde warmt op door de energie, die nodig is voor het vervaardigen van hun konsumptieprodukten.

Ze hebben een verontschuldiging voor hun dom gedrag, dezelfde als die van alle generaties voor hen, namelijk dat de verkondigers van het ware geloof hen vanaf hun geboorte opleggen hoe ze moeten leven.

Ik heb dat ook meegemaakt. Bij mij waren het de pastoors van de heilige katolieke kerk, die mij in naam van hun god allerlei onnozelheden deden geloven en mij bang maakten om echt te leven. Ze wilden dat ik gehoorzaamde aan het bestaande gezag, dat immers van hun god kwam, en dat ik mij neerlegde bij de bestaande orde en zeker geen boeken las, die hun goedkeuring niet wegdroegen, kortom dat ik leefde als een braaf katoliek kuddedier dat niet durft nadenken.

Vandaag zijn het de profeten en aanhangers van de neoliberale ideologie, die de jongeren voorhouden dat een ongebreidelde konsumptie de zin van het leven is, dat je een sukkelaar en een onnozelaar bent, als je niet zoveel mogelijk konsumeert, dat je daarom hard moet werken en veel geld verdienen en dat je het in alle opzichten beter moet doen dan de anderen, die allemaal je konkurrenten zijn. Met geraffineerde reklametechnieken worden de jonge mensen vandaag aangezet om te leven als neoliberale kuddedieren die niet nadenken, maar konsumeren.

Ik ben ongehoorzaam geworden. Ik heb de mij opgedrongen katolieke moraal en waarden verwenst en ik ben er nog altijd heel blij om dat ik in opstand durven komen ben en daarna geleefd heb, zoals ik het goed vind zonder mij te storen aan de moraal van brave kuddedieren.

De vrijheid, die in het Westen bestaat dankzij de harde en vaak bloedige strijd van vroegere generaties, bood mij de mogelijkheid om in te zien dat ik belogen en bedrogen werd door hen die er belang bij hadden dat de bestaande kristelijke en burgerlijke orde in stand gehouden werd. De jongeren van vandaag hebben dezelfde vrijheid en beschikken over nog meer mogelijkheden om zich te informeren dan hun ouders en grootouders. Niets belet hen in opstand te komen tegen de konsumptiemaatschappij, die hen naar de afgrond voert. Ze moeten alleen maar de moed hebben om te twijfelen aan wat hen dagelijks voorgekauwd wordt door onnozelaars en bedriegers.

Mensen zijn niet gelijk en hebben niet dezelfde behoeften. De konsumptie in de rijke landen zou gevoelig verminderen, indien iedereen in zijn vrije tijd alleen maar zou doen, wat hijzelf leuk vindt en niet wat de reklame en de kuddegeest hem voorhouden leuk te moeten vinden. Dat betekent bijvoorbeeld dat sommigen moeten durven zeggen dat ze weinig lust hebben om op reis te gaan en dat niemand er zaken mee heeft dat ze hun vakantie op een rustige manier doorbrengen in hun eigen land.

In plaats van zich te laten opstoken door de neoliberalen en hun meelopers, zouden de jongeren zich beter eens afvragen of het besturen van een auto hen dan echt zoveel meer genot verschaft dan het aanwenden van hun jeugdige spierkracht om zich per fiets te verplaatsen, of ze vakantie alleen maar leuk vinden, wanneer ze met een vliegtuig naar het andere eind van de wereld kunnen reizen, of ze nu echt ongelukkig zijn, wanneer ze zich niet elk nieuw apparaat onmiddellijk kunnen aanschaffen, en vooral, of ze het zinvol vinden zich tot aan hun pensioen kapot te werken om zoveel mogelijk te kunnen konsumeren.

Het beste voorbeeld van een produkt dat enorm bijdraagt tot de opwarming van de aarde, is de stoefwagen. Daarmee bedoel ik een grote dure auto die gekocht wordt om aan de anderen te tonen dat men veel geld heeft of om te voldoen aan de vereisten van zijn rang en stand en die men niet nodig heeft om een andere reden.

Wie enkel en alleen om te kunnen stoefen met een grote wagen rijdt, noem ik een misdadiger. Wie met een grote wagen rijdt, omdat hij niet durft ingaan tegen de sociale druk om dat te doen, al beseft hij wel dat hij veel CO2 in de lucht brengt, noem ik een lafaard. Wie met een grote wagen rijdt, omdat anderen dat doen en hij niet verder nadenkt, noem ik een onnozelaar.

De neoliberalen en de pacifisten zullen schrikken, als ze dit lezen, en ik ga er nog een schepje bij doen. Een absolute voorwaarde om de opwarming van de aarde voldoende af te remmen, is dat er een einde komt aan de schroom om in hun gezicht de waarheid te zeggen aan de misdadigers, lafaards en onnozelaars, die met stoefwagens rijden. Als namelijk genoeg mensen dat zouden durven doen, dan zouden de bezitters van stoefwagens wel een toontje lager zingen en dan zouden de politici de maatregelen durven nemen, die nodig zijn om de opwarming van de aarde te beperken, wat ze nu niet durven uit vrees niet meer verkozen te geraken. Dan zouden ze geen rekeningrijden invoeren, maar de produktie en de verkoop van grote sterk vervuilende wagens drastisch aan banden leggen.

De eerbied voor de rijken moet verdwijnen, zoals tijdens de Franse Revolutie die voor de adel verdwenen is. De rijken zijn niet slimmer en beter dan andere mensen en daarom is er geen enkele reden om hun gedrag blindelings te imiteren en om te dulden dat zij voor hun plezier onbeperkt grote hoeveelheden CO2 in de lucht brengen. Het is de hoogste tijd om aan de rijken duidelijk te maken dat er een einde moet komen aan hun recht om met hun geld te doen wat ze willen.

Wie door zijn overvloedige konsumptie het voortbestaan van de mensheid in gevaar brengt, heeft geen recht op een betere behandeling dan wie een kind verkracht of een oud vrouwtje mishandelt en berooft. Daarom moet het gedaan zijn met de pacifistische lauwheid en lafheid en mag verbaal geweld tegenover rijke misdadigers niet langer als moreel verwerpelijk beschouwd worden. De rijken verstaan immers geen andere taal dan die van het geweld.

Zich niet storen aan de sociale druk tot ongebreidelde konsumptie en de rijken en hun naäpers op een duidelijke manier terechtwijzen voor hun misdadige konsumptie, is een absolute noodzaak, willen wij het spoedige einde van de menselijke soort voorkomen. Met voldoende moed bij voldoende mensen kan dat.

Een zwaluw maakt de lente niet, maar soms zijn er toch hoopvolle tekens, zoals die talrijke Gentse studenten, die ik dagelijks per fiets zie rijden. Ik vind dat mooi, zelfs al nemen sommigen onder hen het in hun jeugdige onstuimigheid niet zo nauw met bepaalde regels van het verkeersreglement. En dan was er in juli die lezersbrief, waarin een jongeman zich erover bekloeg dat hij op Rock Werchter een zakkenroller, die hij overmeesterd had, uiteindelijk moest laten lopen, omdat een lafaard van de organisatie het vertikte de politie erbij te roepen. In die brief werd ook vermeld dat een andere jongeman een diefstal had kunnen voorkomen met een welgemikte kniestoot op een gevoelige plaats van de dief. Er zijn dus nog jonge mensen die hun bezit met geweld durven verdedigen, ondanks de ruime verspreiding van de prietpraat van de pacifisten. Die lezersbrief gaf mij een goed gevoel.

De pacifisten denken uiteraard heel anders over dit jeugdig geweld. Ik heb in dat verband de volgende vraag voor hen en ik hoop dat ze er in alle eerlijkheid zullen willen op antwoorden.

Wie zou je het liefst naast je hebben, wanneer je op straat aangevallen wordt door iemand die je geld en je gsm wil buitmaken, een jongeman die op school en elders gevochten heeft en het daardoor heel normaal vindt je tegenstander terstond te lijf te gaan, of een jonge pacifist die niet kan vechten?

In de jaren na de machtsovername door de nazi’s zijn heel wat kunstenaars en wetenschappers Duitsland ontvlucht. Een van hen was de wellicht grootste dramaturg van de vorige eeuw, Bertolt Brecht. Met een korte tekst van hem wil ik dit jaar mijn kerstboodschap besluiten. Het is een fragment van de "Resolution" uit "Die Tage der Kommune".

In Erwägung unsrer Schwäche machtet

Ihr Gesetze, die uns knechten solln.

Die Gesetze seien künftig nicht beachtet

In Erwägung, dass wir nicht mehr Knecht sein wolln.

In Erwägung: Ihr hört auf Kanonen -

Andre Sprache könnt ihr nicht verstehn -

Müssen wir dann eben, ja, das wird sich lohnen!

Die Kanonen auf euch drehn.