Attac logo
Associatief netwerk voor een Taks op financiële Transacties
en voor het Aansterken van de Civiele maatschappij
Beginpagina    Zand in de Machine    ZidM > 04 - 05/2010    De militarisering van Latijns-Amerika  
| thema: latijns-amerika , oorlog en vrede  |
 

De militarisering van Latijns-Amerika

> Noam Chomsky - gepubliceerd op 14 april 2010

De Verenigde Staten zijn begonnen als een ‘imperium in de kinderschoenen’ (infant empire) zoals George Washington het uitdrukte. De verovering van het nationaal grondgebied was een grootse imperiale onderneming. Ze vertoont een grote gelijkenis met de wijze waarop het tsaristische Rusland ontstaan is uit de uitdijende expansie van wat oorspronkelijk niet meer dan het vorstendom Moskou was.

Vanaf zijn prille ontstaan was voor de VS de heerschappij over het westerse halfrond het alles bepalende doel. Zijn ambities groeiden gedurende de Tweede Wereldoorlog, toen Amerika Groot-Brittannië en kleinere imperiale mogendheden verdrong. De leidinggevende plannenmakers vonden dat de VS over een niet te betwisten macht moest kunnen beschikken, in een wereldsysteem dat niet alleen het voormalige Britse imperium en het Verre Oosten moest omvatten, maar later ook nog een zo groot mogelijk deel van Eurazië. Het eerste doel van de NATO was een dam opwerpen tegen Europese onafhankelijkheidsneigingen in de geest van het gaullisme.

Dat werd nog duidelijker toen de Sovjetunie implodeerde en er meteen ook een einde kwam aan de Russische bedreiging, waartegen de NATO toch formeel bedoeld was. De NATO werd dan ook niet ontbonden. Ze werd integendeel uitgebreid. Dat was meteen een schending van de belofte aan Michael Gorbatsjov. Die hield in dat de NATO zelfs niet tot Oost-Duitsland zou worden uitgebreid, laat staan verder naar het oosten, en dat de NATO zichzelf zou omvormen tot een meer politieke organisatie. Vandaag is de NATO in feite een internationale militaire interventiemacht geworden onder het commando van de VS, terwijl ze haar zelf bepaalde bevoegdheden heeft uitgebreid tot de controle over energiebronnen, olieleidingen en zeevaartroutes. En Europa speelt daarbij de rol van gehoorzame tweederangspartner.

Bij de wereldwijde planning van de expansie van het VS-imperium genoot Latijns-Amerika de meeste aandacht. Toen Washington in 1971 overwoog om in Chili de regering van Allende omver te werpen, merkte de Nationale Veiligheidsraad van president Nixon op dat als de VS niet in staat zou zijn Latijns-Amerika te controleren, hoe men dan kon verwachten “dat ze elders in de wereld een succesvol systeem van ordehandhaving zou kunnen vestigen.” Die politiek is nog verscherpt met het recente integratiestreven in Zuid-Amerika – zonder dewelke er geen zelfstandigheid mogelijk is - en sinds de pogingen aldaar om meer gediversifieerde internationale banden aan te knopen. Ook toen Latijns-Amerika zijn interne problemen wat steviger wilde aanpakken, onder meer de traditionele onderdrukking van de in armoede verkommerende massa door een rijke geëuropeaniseerde minderheid, gaf dat aanleiding tot een verharding van de politiek van de VS.

In juli 2009 sloten de VS en Colombia een geheime overeenkomst die de VS toestemming verleende om in dat land zeven militaire basissen te gebruiken. Het officiële doel luidde de drugshandel en het terrorisme te stoppen. Maar hoge militaire en burgerlijke leidinggevenden die vertrouwd waren met die onderhandelingen vertelden aan het persagentschap Associated Press dat het de bedoeling was om van Colombia een regionale draaischijf te maken voor operaties van het Pentagon. Uit rapporten blijkt dat de overeenkomst van Colombia een bevoorrechte begunstigde maakt van Amerikaanse militaire leveringen. Al daarvoor was Colombia de belangrijkste afnemer geworden van Amerikaanse militaire hulp. Colombia heeft de slechtste reputatie op het gebied van mensenrechten in het halfrond sinds de Centraal-Amerikaanse oorlogen van de jaren ‘80 doodbloedden. In kringen van specialisten werd overigens al lang het verband opgemerkt tussen de VS hulpverlening en de schendingen van de mensenrecht en.

Associated Press citeerde ook een document van april 2009, uitgaande van de US Air Mobility Command, dat voorstelde om de Colombiaanse basis Palanquero om te vormen tot een “cooperative security location” (CSL) van waaruit “mobiele operaties konden worden uitgevoerd”. Het rapport merkte op dat vanuit Palanquero “bijna de helft van het continent kan bestreken worden met een C-17 zonder te moeten bijtanken”. Dit kon een onderdeel worden van “een globale aan- en afvoerstrategie” wat tevens “kon bijdragen aan een regionale strategie en ook nog eens aansloot bij een op Afrika gerichte mobiele aan- en afvoerstrategie.” Het document besluit dat op dit ogenblik “de strategie om een CSL te vestigen in Palanquero kon volstaan om het hele Zuid-Amerikaanse continent vanuit de lucht te bedienen”, maar het houdt toch rekening met de mogelijkheid om de route naar Afrika met bijkomende basissen te versterken.

De plaatsing van militaire basissen in Colombia is maar een onderdeel van een veel ruimere inspanning om de militaire interventiecapaciteit van Washington te herstellen. Er heeft een fikse uitbreiding plaats gevonden van de VS militaire hulp en van de training van Latijns-Amerikaanse officieren. Die was gericht op lichte infanterietactieken om “radicaal-populisme” te bestrijden, een begrip dat in de Latijns-Amerikaanse context iemand koude rillingen bezorgt. Die militaire training is van het departement Buitenlandse Zaken doorgeschoven naar het Pentagon, waardoor de voorwaarden op het gebied van mensenrechten en democratie afgevoerd werden. Normaal houdt het Congres daar toezicht op, zij het dat dit altijd heel slapjes was. maar het betekende toch een minimum afschrikking tegen de ergste misbruiken.

De Amerikaanse Vierde Vloot, die in 1950 ontbonden werd, is in 2008 weer gereactiveerd, kort nadat Colombia in Ecuador was binnengevallen. Die vloot is verantwoordelijk voor de Caraïben, Midden- en Zuid-Amerika, en de aangrenzende zeeën. Officieel worden haar “diverse opdrachten” omschreven als “het tegengaan van onwettige handel, de samenwerking rond veiligheid in het gebied, het optreden tegen militaire ondernemingen en zowel bilaterale als multilaterale training.

De militarisering van Zuid-Amerika maakt deel uit van veel bredere mondiale programma’s, zoals uit de begrippen “globale aan- en afvoer strategie” duidelijk blijkt. Voor wat Irak betreft is er omzeggens geen informatie over wat er gebeurd is met de kolossale VS militaire basissen. Meer dan waarschijnlijk zijn ze dus behouden in het vooruitzicht van een eventuele machtsontplooiing. De enorme stad-in-een-stad-ambassade van de VS in Bagdad wordt niet alleen verder onderhouden maar de kosten ervan zijn dit jaar tot zo’n 1,8 miljard $ opgelopen, tegen 1,5 miljard vorig jaar. De regering van Obama is ook bezig om in Pakistan en Afghanistan voorheen nog nooit geziene mega-ambassades te bouwen.

Kortom, de weg naar “een wereld van vrede” heeft weinig te maken met “de verandering waarin we kunnen geloven”, om eventjes Obama’s slogan aan te halen.


Nota’s van de vertaler:
(1) letterlijk: een plek waar samengewerkt kan worden aan de veiligheid.
(2) een militair transportvliegtuig.

Noam Chomsky is een internationaal gereputeerde taalkundige, academicus, schrijver en activist en auteur van meer dan 80 werken. Hij is de meest geciteerde persoon in de wereldgeschiedenis.

Dit artikel Militarizing Latin America werd voor het eerst gepubliceerd in de uitgave van 12 maart 2010 van de Orinoco International en later overgenomen door tal van andere websites.
De vertaling die we, zoals steeds, in dank aanvaarden is van Koen Dille.


Spip-redacteur:   francis
 

Reageer op dit artikel

 
In- & Uitschrijven
Zand in de machine




Attac persberichten




Kalender
« Februari 2018 »
M D W D V Z Z
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 1 2 3 4
 
Trefwoorden
 
 Attac Vlaanderen  |  Statistieken  |  Privé-ruimte  |  Alle rubrieken  |  Alle documenten

Verwittiging - De gepubliceerde documenten weerspiegelen, tenzij anders vermeld, niet noodzakelijk het standpunt van Attac Vlaanderen. Zij zijn de standpunten van hun auteur(s) en eventueel van werkgroepen of andere organisaties. Dat de documenten hier gepubliceerd worden is omdat wij willen meegenieten van beschikbare ideeën en expertises om samen onze toekomst te heroveren en aan die andere mogelijke wereld te werken.

Logo Creative Commons
Alle teksten van deze site mogen gebruikt en gecopiëerd worden onder de voorwaarden van toepassing van de Creative Commons Licentie.