Attac logo
Associatief netwerk voor een Taks op financiële Transacties
en voor het Aansterken van de Civiele maatschappij
Beginpagina    Zand in de Machine    ZidM > 01 - 07/2011    De Killing Fields van Multinationals   
| thema: duurzame ontwikkeling , klimaat&milieu , transnationalen  |
 

De Killing Fields van Multinationals

> Vandana Shiva - gepubliceerd op 29 augustus 2010

De ramp van Bhopal was de ergste industriële ramp in de menselijke geschiedenis. Vijfentwintigduizend mensen zijn omgekomen, 500.000 raakten gewond, en het onrecht aangedaan aan de slachtoffers van Bhopal in de afgelopen 25 jaar zal de geschiedenis ingaan als de slechtste rechtspraak ooit.

Het gaslek in Bhopal in december 1984 gebeurde in een pesticide fabriek van Union Carbide die "carabaryl" vervaardigde (handelsnaam "sevin") - een pesticide die meestal gebruikt wordt bij katoenplanten. Het was door de gasramp van Bhopal en door de tragedie van het extremistisch geweld in Punjab dat ik bewust werd van het feit dat landbouw een kwestie van oorlog geworden was. Pesticiden zijn oorlogchemicaliën die dood zaaien, jaarlijks worden wereldwijd 220.000 mensen gedood door pesticiden.

Lees verder...

Na onderzoek realiseerde ik mij dat we geen giftige pesticiden hoeven die mensen doden en andere diersoorten die het leven op aarde in stand houden. Pesticiden vermijden geen plagen van ongedierte, zij scheppen plagen door het doden van nuttige soorten. Er zijn veiliger alternatieven zoals de zaden van de neemboom. Daarom heb ik ten tijde van de ramp van Bhopal de campagne opgezet "Geen Bhopals meer, plant een neemboom". Die campagne heeft er toe geleid dat wij in conflict kwamen met bio-piraterij. In 1994 ontdekte ik dat een multinational uit de USA, W.R. GRACE, een patent had genomen op de neemboom voor gebruik als pesticide en fungicide, en dat die multinational in Karnataka, Tumkur een fabriek had opgericht voor de extractie van olie uit de neembomen. We hebben tegen die bio-piraterij gevochten gedurende 11 jaar en uiteindelijk is het ons gelukt dat patent van bio-piraterij ongedaan te maken.

Ondertussen had de oude pesticiden industrie de stap gezet naar de sector van bio-technologie en genetische manipulatie. Terwijl gen-technologie werd gepromoot als een alternatief voor pesticiden, werd ‘Bt-katoen’ ingevoerd om het gebruik van pesticiden te beëindigen. Maar Bt katoen is er niet in geslaagd om de bollworm uit te schakelen en heeft geleid tot belangrijke nieuwe plagen, wat dan weer geleid heeft tot een toename van het gebruik van pesticiden.

De hoge kosten van genetisch gemodificeerde (GM) zaden en pesticiden duwen boeren in de schulden en leiden tot zelfmoord. Als men de 200.000 zelfmoorden van landbouwers in India optelt bij de 25.000 die gedood werden in Bhopal, dan betekent dit een genocide door multinationals - het doden van mensen omwille van superwinsten. Om deze superwinsten te kunnen behouden worden er leugens verteld dat er geen voedsel zal zijn zonder pesticiden en genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s). In feite bewijzen de conclusies van de Internationale Evaluatie van Landbouwwetenschap en Technologie voor Ontwikkeling, georganiseerd door de Verenigde Naties; dat ecologisch-biologische landbouw meer voedsel en beter voedsel produceert tegen lagere kosten dan chemische landbouw of genetisch gemodificeerde organismen.

De agrochemische industrie en haar nieuwe avatar, de biotechnologie-industrie, vervormen en manipuleren niet alleen de kennis, de wetenschap en de openbare orde. Ze manipuleren ook de wet en het rechtssysteem. De reden waarom gerechtigdheid is geweigerd aan de slachtoffers van Bhopal is omdat bedrijven niet willen weten van aansprakelijkheid. Geen enkele vorm van aansprakelijkheid, dat is in feite de werkelijke betekenis van de "vrije handel". De ramp van Bhopal is tweevoudig. Goed om weten is dat de Bhopal-ramp gebeurd is precies wanneer multinationals op zoek waren naar deregulering en vrijheid van aansprakelijkheid door middel van de instrumenten van de "vrije handel", "de liberalisering van de handel" en "globalisering", zowel via bilaterale druk als via de Uruguay-ronde van de algemene overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT), die geleid hebben tot de oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (WHO).

Het weigeren van gerechtigheid voor de slachtoffers van Bhopal is gebruikt om multinationals duidelijk te maken dat ze vrijuit kunnen gaan na dergelijke moorden. Dit is wat vooraanstaande politici aan Dow Chemical hebben meegedeeld. Dit is wat het forum van de Commissie van de USA en India voor Milieusamenwerking verklaard heeft op 11 juni 2010, toen er vanuit heel India een roep kwam voor gerechtigheid voor de slachtoffers van Bhopal. Zoals commentator schreef in een krant: “Bhopal wordt beschouwd als een hindernis en een belemmering voor vrije handel... de aanbevelingen bevatten het verwijderen door Indië van blokkades voor de handel en het vastleggen van een regeling voor nucleaire rampen".

Het weigeren van gerechtigheid aan de slachtoffers van Bhopal is de oorzaak van alle investeringen sinds Bhopal in giftige producten zoals Bt-katoen, de nylonfabriek van DuPont of de Wet op de Civiele Nucleaire Aansprakelijkheid.

Net zoals de slachtoffers van Bhopal slechts een schamele RS 12000 (ongeveer $ 250) werden uitbetaald per persoon, beoogt de voorgestelde Wet op de Civiele Nucleaire Aansprakelijkheid ook om een plafond in te stellen voor aansprakelijkheid van maximaal 100 miljoen dollar in geval van een nucleair ongeval. Nogmaals is het zo dat mensen kunnen worden gedood, maar multinationals zouden niet moeten betalen.

Ook was er een intensief debat in India over GGO’s. Monsanto/Mahyco probeerde om Bt brinjal in te voeren in 2009. Als gevolg van openbare hoorzittingen in het hele land, werd een moratorium ingesteld tegen de commercialisering van dat product. Onmiddellijk na het moratorium werd een wet ingevoerd waarbij een Regelgevende Overheid voor Biotechnologie in India werd opgericht. Die wet stelt de biotechnologie-industrie niet alleen vrij van aansprakelijkheid, maar bevat ook een clausule die de overheid bevoegdheid geeft om diegenen te arresteren en boetes op te leggen die twijfelen aan de noodzaak en de veiligheid van genetisch gemodificeerde organismen.

Van de pesticiden van Bhopal, over de GGO’s, naar de nucleaire installaties: er zijn twee lessen die we kunnen trekken. Eén is dat multinationals gevaarlijke technologieën zoals pesticiden en genetisch gemodificeerde organismen in productie brengen omwille van de winst en enkel alleen omwille van de winst. En de tweede les is dat wat handel betreft, multinationals op zoek zijn naar nieuwe markten en het herlocaliseren naar landen zoals India van technologieën die te gevaarlijk zijn of te kostelijk voor milieuvriendelijke productie.

Bedrijven proberen hun productie te globaliseren, maar ze willen geen globalisering van rechtvaardigheid en rechten. Het verschil in de behandeling van Union Carbide en Dow Chemical in de context van Bhopal en BP in de context van de olieramp in de Golf van Mexico laat zien hoe apartheid wordt gecreeerd. De devaluatie van het leven van mensen in de derde wereld en van de ecosystemen is ingebouwd in het project van de globalisering. Globalisering leidt tot het uitbesteden van vervuiling – van gevaarlijke stoffen en gevaarllijke technologieën - naar de derde wereld. Dit is de kern van de globalisering - de economie van de genocide.

Lawrence Summers, die Chef-econoom was van de Wereldbank en die nu Hoofd van de economische adviseurs is van de regering van Obama, schreef in een memo van 12 december 1991 aan de belangrijkste personeelsleden van de Wereldbank, "onder ons gezegd en gezwegen, zou de Wereldbank niet meer de migratie moeten aanmoedigen van vervuilende industrieën naar de minder ontwikkelde landen?"

Aangezien de lonen laag zijn in de derde wereld, zijn de economische kosten van de vervuiling als gevolg van toegenomen ziekte en dood het laagst in de armste landen. Volgens de heer Summers, is de logica van "het verhuizen van vervuilende stoffen naar de laagste loonlanden volledig gerechtvaardigd en wij moeten dat ook durven zeggen".

Bhopal en al deze zaken moeten ons leren om op te komen voor een universele en gemeenschappelijke menselijkheid en voor het opbouwen van een wereldwijde democratie waarin allen gelijk zijn en multinationals niet straffeloos misdaden kunnen begaan tegen de mensen en tegen de planeet.


Vandana Shiva is een Indiase feministische en milieu-activiste. Ze is de stichtster en directeur van de Navdanya Stichting voor onderzoek, wetenschap, technologie en ecologie.
De vertaling van The Killing Fields Of Multi-National Corporations is van Willem de Witte waarvoor wij hem hartelijk danken.

Spip-redacteur:   francis
 

Reageer op dit artikel

 
In- & Uitschrijven
Zand in de machine




Attac persberichten




Kalender
« Februari 2018 »
M D W D V Z Z
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 1 2 3 4
 
Trefwoorden
 
 Attac Vlaanderen  |  Statistieken  |  Privé-ruimte  |  Alle rubrieken  |  Alle documenten

Verwittiging - De gepubliceerde documenten weerspiegelen, tenzij anders vermeld, niet noodzakelijk het standpunt van Attac Vlaanderen. Zij zijn de standpunten van hun auteur(s) en eventueel van werkgroepen of andere organisaties. Dat de documenten hier gepubliceerd worden is omdat wij willen meegenieten van beschikbare ideeën en expertises om samen onze toekomst te heroveren en aan die andere mogelijke wereld te werken.

Logo Creative Commons
Alle teksten van deze site mogen gebruikt en gecopiëerd worden onder de voorwaarden van toepassing van de Creative Commons Licentie.