Attac logo
Associatief netwerk voor een Taks op financiële Transacties
en voor het Aansterken van de Civiele maatschappij
Beginpagina    Diogenes van Gent    De Eerste Wereldoorlog of de wraak voor de moord op een kroonprins.  
| auteurs: Diogenes  | | thema: oorlog en vrede  |
 

De Eerste Wereldoorlog of de wraak voor de moord op een kroonprins.

> Diogenes van Gent - gepubliceerd op 29 april 2014

Nu de gevolgen van het neoliberale beleid van de Europese Unie steeds duidelijker worden voor de bevolking, steekt in een aantal lidstaten het nationalisme de kop op. Als reaktie daarop wijzen de politici van links en rechts, die verantwoordelijk zijn voor dit neoliberale beleid, op de gevaren van het nationalisme, dat verantwoordelijk zou zijn voor de twee grote oorlogen van de eerste helft van de twintigste eeuw.
JPEG

Lees verder...

Nu kan moeilijk betwist worden dat het nationalisme van de natiestaten een rol gespeeld heeft in deze oorlogen, maar het is wat anders te suggereren dat het volstaat dit nationalisme te bedwingen om de eeuwige vrede te bekomen, zoals sommigen lijken te doen. Oorlogen zijn namelijk zo oud als de mensheid, terwijl de Europese natiestaten dateren van de negentiende eeuw.

De Eerste Wereldoorlog is alleszins niet begonnen, omdat een van de deelnemende staten grondgebied of afzetmarkten wou veroveren of landgenoten in het buitenland beschermen. De aanleiding tot deze oorlog was de geslaagde politieke aanslag op de kroonprins van Oostenrijk-Hongarije en niets anders.

De Servische regering en de overgrote meerderheid van de Serviërs hadden niets te maken met deze aanslag, die het werk was van Servische nationalisten, maar niettemin meenden de keizer en de regeringen van Oostenrijk en Hongarije dat zij het recht hadden Servië ervoor te straffen, hoewel ze heel goed konden weten dat Rusland, dat zich beschouwde als de beschermer van alle Slavische volkeren, Servië zou ter hulp snellen en dat door de bestaande bondgenootschappen Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië bij de oorlog zouden betrokken raken. Uiteraard was het iets moeilijker om te voorzien dat hij meer dan vier jaar zou duren, miljoenen slachtoffers maken en leiden tot het uiteenvallen van Oostenrijk-Hongarije.

De moord op hun kroonprins was de leidende kringen in Wenen en Boedapest een oorlog waard, waaraan alle grote Europese staten vanaf het begin zouden deelnemen. Miljoenen mensen zijn gestorven, omdat de wraak voor de moord op hun kroonprins volgens de kristelijke leiders van Oostenrijk-Hongarije een bloedige oorlog rechtvaardigde.

Die oorlog zou er nooit gekomen zijn, indien Servische nationalisten enkele Oostenrijkse of Hongaarse arbeiders zouden omgebracht hebben, maar gedurende heel de geschiedenis werd de ene mens nu eenmaal als belangrijker beschouwd dan de andere. Vandaag doen velen dat trouwens nog altijd, wat verklaart waarom het zo moeilijk is om de waarheid onder ogen te zien en te erkennen dat wraakzucht wegens de moord op een kroonprins de oorzaak was van de op een na bloedigste oorlog aller tijden en niet het nationalisme van de natiestaten.

Dat nationalisme had met die oorlog alleen maar te maken, omdat de Europeanen in natiestaten leefden. Gedurende heel de geschiedenis waren de mensen verdeeld in groepen, die hun geschillen regelmatig beslecht hebben met oorlogen. Zo hebben sommige van onze steden in de late middeleeuwen oorlog met mekaar gevoerd. In de negentiende en de twintigste eeuw was het de beurt aan de natiestaten om dat te doen.

Ook in de toekomst zijn oorlogen mogelijk, zolang de mensen verdeeld blijven in groepen en geloven dat zij en hun eigen groep beter en waardevoller zijn dan de anderen en meer rechten en minder plichten hebben dan de anderen. Omdat ook vandaag in Europa velen dat noch altijd geloven, is het bestaan van de EU geen waarborg dat er nooit meer oorlog komt.

Voor het nationalisme van de negentiende en de twintigste eeuw bezitten alle burgers van een natiestaat een gemeenschappelijke identiteit, die hen doet verschillen van de burgers van de andere natiestaten, precies wat Leider Bart De Wever vandaag vertelt over de uit Vlaamse ouders geboren bewoners van Vlaanderen. In een natiestaat is het volk een met zijn leiders. Voor de nationalisten was het daarom in 1914 vanzelfsprekend ervan uit te gaan dat alle bewoners van Oostenrijk-Hongarije de wraakaktie voor de vermoorde kroonprins goedkeurden en dat alle bewoners van de andere staten het eens waren met de oorlogsverklaringen van hun leiders.

De realiteit was heel anders. Er zijn weliswaar nationalistische betogingen geweest om de oorlog te steunen, maar in de arbeidersbuurten van de grote steden was de stemming allesbehalve oorlogszuchtig en de Socialistische Internationale wou zelfs de oorlog verhinderen met een algemene werkstaking, wat helaas niet gelukt is.

Verzet tegen de oorlog was niet zonder gevaar, zoals de Franse socialistische voorman Jean Jaurès ondervonden heeft: hij werd enkele dagen voor het uitbreken van de oorlog door een Frans nationalist vermoord. En eens gemobiliseerd om naar het front te trekken was voor de arbeiders elk verzet uitgesloten, want dat zou verraad geweest zijn, waarop de doodstraf stond. Ze konden alleen nog maar de nationalistische propaganda aanhoren en op bevel van hun officieren mensen doden, die hen niets misdaan hadden.

België is bij de Eerste Wereldoorlog betrokken geraakt, omdat Duitsland eiste dat het zijn troepen door het land zou laten trekken om Frankrijk langs het noorden aan te vallen. De Belgische regering had dus de keuze tussen het weigeren van deze doortocht, waardoor het in oorlog zou komen met Duitsland, en het toelaten ervan, wat een schending was van de Belgische neutraliteit en door Frankrijk zou beschouwd worden als een vijandige daad, waardoor België bij de oorlog zou betrokken raken aan de zijde van Duitsland. Door de Duitse eis had België niet de mogelijkheid om buiten de oorlog te blijven. Het kon alleen kiezen aan welke kant het zou vechten. Een oorlog is niet altijd te vermijden, wat sommige pacifisten ook mogen verkondigen.


Spip-redacteur:   jurgen
 

Reageer op dit artikel

 
In- & Uitschrijven
Zand in de machine




Attac persberichten




Kalender
« Mei 2017 »
M D W D V Z Z
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4
 
Trefwoorden
 
 Attac Vlaanderen  |  Statistieken  |  Privé-ruimte  |  Alle rubrieken  |  Alle documenten

Verwittiging - De gepubliceerde documenten weerspiegelen, tenzij anders vermeld, niet noodzakelijk het standpunt van Attac Vlaanderen. Zij zijn de standpunten van hun auteur(s) en eventueel van werkgroepen of andere organisaties. Dat de documenten hier gepubliceerd worden is omdat wij willen meegenieten van beschikbare ideeën en expertises om samen onze toekomst te heroveren en aan die andere mogelijke wereld te werken.

Logo Creative Commons
Alle teksten van deze site mogen gebruikt en gecopiëerd worden onder de voorwaarden van toepassing van de Creative Commons Licentie.