Attac logo
Associatief netwerk voor een Taks op financiële Transacties
en voor het Aansterken van de Civiele maatschappij
Beginpagina    Diogenes van Gent    Im Westen nichts Neues.  
| auteurs: Diogenes  | | thema: oorlog en vrede  |
 

Im Westen nichts Neues.

> Diogenes van Gent - gepubliceerd op 1 oktober 2014

Twaalf menselijke stemmen, vier talen, akteurs in zwart-witte kledij, een hoge wand met tinnen tegels, geen uiterlijke tekens die naar een vreselijke oorlog verwijzen, twee uur zeer aangrijpend en indrukwekkend toneel zonder pauze, "Front", opgevoerd door Thalia Theater Hamburg en NTGent.
JPEG

Lees verder...

Tegenwoordig heerst de opvatting dat beelden onmisbaar zijn voor een goed inzicht in de gebeurtenissen, maar niets van wat ik dit jaar gezien heb naar aanleiding van de honderdste verjaardag van het begin van de Grote Oorlog, deed mij beter inleven in de sfeer van deze verschrikking dan "Front". Een beschrijving met woorden van gruwelijke feiten kan dus evenveel indruk maken als een film. Na de voorstelling moest ik onwillekeurig terugdenken aan de luisterspelen op de radio, toen ik nog jong was.

Het ongewone aan "Front" was het gebruik van de vier talen, die tijdens de oorlog in België gesproken werden: Duits, Nederlands, Frans en Engels. De akteurs spraken bijna allemaal hun eigen moedertaal en de teksten waren gebaseerd op literaire werken uit verschillende landen. Voor de Duitse teksten werd gebruik gemaakt van de roman "Im Westen nichts Neues" van Erich Maria Remarque, die zelf gevochten had aan het front. De beschrijving van zijn wedervaren als "Frontschwein" viel uiteraard niet in goede aarde bij de vereerders van het Duitse vaderland en de nazi’s ontnamen hem zijn Duitse staatsburgerschap. Hij bevond zich toen al in het buitenland, zoals vele Duitse intellektuelen en kunstenaars, die ongewenst waren in het duizendjarig rijk van Führer Adolf Hitler.

Taal is klank en elke taal is wat dat betreft verschillend, zoals de klanken van een piano verschillen van die van een viool. Een toneelstuk met meerdere talen is zoals muziek met meerdere instrumenten, en net als elk muziekinstrument heeft elke taal zijn eigen schoonheid. Het is goed dat zulks eens aangetoond wordt met een stuk als "Front", in een tijd, waarin meer en meer het geloof heerst dat de oplossing voor alle kommunikatie erin bestaat dat iedereen het Engels aanvaardt als nieuwe universele taal.

Honderd jaar geleden kende ons land dus die oorlog, waarvan aanvankelijk gedacht werd dat hij met Kerstmis wel zou afgelopen zijn, maar die uiteindelijk meer dan vier jaar geduurd heeft. Men heeft hem toen de Grote Oorlog genoemd, niet beseffend dat een goede twintig jaar later een nog grotere oorlog zou uitbreken. Intussen is het al bijna zeventig jaar vrede. Toch is het maar de vraag of er na die twee vreselijke oorlogen echt iets nieuws is in het gedrag van de mensen in het Westen.

Ik denk het niet, want ik zie de mensen zich vandaag nog steeds gedragen zoals honderd jaar geleden. Zeker, er zijn onder ons heel wat mensen, die vechten voor vrijheid en gelijkheid en die solidair zijn met de anderen, maar die waren er honderd jaar geleden ook, en net als toen zijn er vandaag velen voor wie het eigenbelang op de eerste plaats komt en die de anderen met minachting behandelen. Honderd jaar geleden uitte dat zich ondermeer in de vijandschap tussen de natiestaten. Vandaag zijn de vreemdelingen en de werklozen de vijanden van weldenkende burgers en voor de hardwerkende Vlamingen komen daar nog de Walen bij.

Vandaag heerst het geloof dat een oorlog zoals de Eerste en de Tweede Wereldoorlog niet meer mogelijk is. Dat zal wel waar zijn in die zin dat er geen loopgravenoorlog meer komt tussen Europese natiestaten. Er zijn nu immers in de wereld andere wapens en andere tegenstellingen dan een eeuw geleden. Maar of daarom in onze streken een oorlog onmogelijk is, is wat anders.

De rijke landen van het Westen blijven ervan uitgaan dat ze het recht hebben arme landen elders in de wereld te vernederen en uit te buiten en in die rijke landen wordt het dagelijks pesten van vreemdelingen en werklozen als een vanzelfsprekendheid beschouwd. Waarom zou dat niet tot geweld en oorlog kunnen leiden, zoals gedurende heel de geschiedenis het geval geweest is?

Het is bijzonder verontrustend dat velen onder ons niet willen zien dat de voorwaarden voor geweld en oorlog vandaag even goed aanwezig zijn in de Westerse samenleving als honderd jaar geleden en dat de enige manier om te voorkomen dat de pest van de oorlog opnieuw uitbreekt, erin bestaat alle vormen van uitbuiting en onrecht aan banden te leggen.

Ik wil dit artikel besluiten met een citaat, niet in het Engels, maar in het Frans. Het is de laatste alinea van de roman "La Peste" van Albert Camus, die het verhaal brengt van een pestepidemie in de moderne stad Oran.

"Ecoutant, en effet, les cris d’allégresse qui montaient de la ville, Rieux se souvenait que cette allégresse était toujours menacée. Car il savait ce que cette foule en joie ignorait, et qu’on peut lire dans les livres, que le bacille de la peste ne meurt ni ne disparaît jamais, qu’il peut rester pendant des dizaines d’années endormi dans les meubles et le linge, qu’il attend patiemment dans les chambres, les caves, les malles, les mouchoirs et les paperasses, et que, peut-être, le jour viendrait où, pour le malheur et l’enseignement des hommes, la peste réveillerait ses rats et les enverrait mourir dans une cité heureuse."


Spip-redacteur:   jurgen
 

Reageer op dit artikel

 
In- & Uitschrijven
Zand in de machine




Attac persberichten




Kalender
« September 2017 »
M D W D V Z Z
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1
 
Trefwoorden
 
 Attac Vlaanderen  |  Statistieken  |  Privé-ruimte  |  Alle rubrieken  |  Alle documenten

Verwittiging - De gepubliceerde documenten weerspiegelen, tenzij anders vermeld, niet noodzakelijk het standpunt van Attac Vlaanderen. Zij zijn de standpunten van hun auteur(s) en eventueel van werkgroepen of andere organisaties. Dat de documenten hier gepubliceerd worden is omdat wij willen meegenieten van beschikbare ideeën en expertises om samen onze toekomst te heroveren en aan die andere mogelijke wereld te werken.

Logo Creative Commons
Alle teksten van deze site mogen gebruikt en gecopiëerd worden onder de voorwaarden van toepassing van de Creative Commons Licentie.