Attac logo
Associatief netwerk voor een Taks op financiële Transacties
en voor het Aansterken van de Civiele maatschappij
Beginpagina    Notenkraker(s)    INVESTEREN IN TIJDEN VAN BESPARINGEN  
| thema: fiscaliteit  |
 

INVESTEREN IN TIJDEN VAN BESPARINGEN

> Frank Roels - gepubliceerd op 11 oktober 2014

Terecht concludeert Rik Van Cauwelaert in “Paleis der Natie”: “Met de huidige lage groei (…) onverkort de begrotingseisen van de Europese Commissie inlossen, is een onmogelijke en zelfs onzinnige opdracht” (De Tijd 27/9). Ook minister-president Geert Bourgeois moest vaststellen, in verband met de financiering van Oosterweel en schoolgebouwen, dat de Europese regels overheidsinvesteringen bijna onmogelijk maken. Van Cauwelaert voegt er fijntjes aan toe, dat de meerderheden in al onze parlementen “zonder verpinken” de Europese begrotingsverdragen hebben goedgestemd. Ooit zullen we op hun sterfbed vernemen wat deze verkozenen bezield heeft, om de soevereiniteit van het parlement uit handen te geven. Definitief lijkt het, want een multilateraal verdrag wijzigen/opzeggen is nauwelijks voorstelbaar.

Lees verder...

Maar toch is niet alles verloren. Weliswaar verplichten de Europese verdragen ons, het begrotingstekort terug te brengen tot 0,5% van het BNP, en de overheidsschulden versneld af te betalen tot 60% van het BNP. Maar de verdragen verbieden staten niet van méér en nieuwe inkomsten te verwerven. Zo zouden tegelijk de schulden verminderen, èn toch grote overheidsbestedingen mogelijk worden. Van waar kunnen die inkomsten komen? We spreken niet over een éénmalige operatie, bijvoorbeeld de verkoop van Belgacom; we hebben jaar-in jaar-uit meer middelen nodig. Door sommige federale onderhandelaars is opnieuw het idee gelanceerd van een vermogenswinstbelasting; die zou dus de rijkste gezinnen treffen. Maar er zijn andere bronnen die minder psychische trauma’s uitlokken. Herman Van Rompuy heeft gezegd dat de Unie jaarlijks 1000 miljard euro misloopt door legale ontwijking van vennootschapsbelasting. We kennen al de voorbeelden van de Hollandse sandwich van Starbucks en Google, de Ierse connectie van Apple, en de Luxemburgse van Fiat. OESO, de G-20 en de Europese Commissie hebben stappen gezet om hieraan paal en perk te stellen. Transparantie van fiscale regels en automatische internationale uitwisseling van rekeninggegevens zijn op komst. Wetgevende initiatieven kunnen ervoor zorgen dat kapitalen die een land verlaten, toch correct belast worden volgens de nationale norm. De nieuwe minister van Financiën in Washington, Jacob J. Lew, heeft al het voorbeeld gegeven: Amerikaanse bedrijven die een postbus nemen in een ander land, zullen toch aan de Amerikaanse corporate tax van 35% onderworpen worden. Want dergelijke ontwijking werd de laatste tijd een systeem, o.m. door mergers met, en overnames van buitenlandse bedrijven, leidend tot zogenaamde tax inversion (14 bedrijven sedert 2012, en 8 in voorbereiding). In Washington wordt niet gelachen met belastingsontwijking, getuige de jarenlange druk op Bern dat uiteindelijk verplicht werd zijn grondwet te verkrachten om toch de Zwitserse rekeningen van Amerikaanse staatsburgers over te maken. Een andere bron van nuttige inkomsten voor de overheden zijn de bergen cash die sommige bedrijven niet investeren, maar gewoon cadeau doen aan hun aandeelhouders, steeds vaker door inkoop van eigen aandelen op de beurs. Méér dan 1 miljard werd hiervoor in 2014 al voorzien door 17 Belgische bedrijven, zoals gemeld in De Tijd. Dergelijk acties zijn wereldwijd verspreid, bijvoorbeeld bij Apple dat een terugkoop doet van 100 miljard dollar, Nestlé van 6,5 miljard euro, Toyota 3,5 miljard, L’Oréal 3,5 miljard, Microsoft 40 miljard, Boeing 10, en eerder al 7 miljard. Deze meerwaarden worden bij verkoop in België niet belast. Nog veel grotere bedragen worden in de private sector uitgegeven aan overnames; we spreken wereldwijd van honderden miljarden per jaar. Meestal leidt dit tot het schrappen van arbeidsplaatsen, terwijl baten voor de brede samenleving vèr te zoeken zijn. De noden bij grote delen van de bevolking zijn nochtans manifest: er is tekort aan sociale woningen, aan meer scholen en lesgevers en vernieuwde gebouwen, wachtlijsten in kinderopvang, in de ouderlingenzorg, voor mensen met een handicap, nood aan meer ziekenhuispersoneel, stijgende kosten van medische technieken en geneesmiddelen, fatsoenlijke psychiatrische behandelingen van geïnterneerden (in de plaats van misplaatste euthanasie), personeelstekort bij de politie, gebrekkige werking van justitie, openbaar vervoer dat duurder wordt met minder dienstverlening, autostrades en verkeersknopen die al jaren toe zijn aan oplossingen of renovatie. Vergeten we ook onze rijke culturele sector niet: kunstenaars, filmproductie, musea, orkesten en erfgoed, en de openbare omroepen, en de vele verenigingen voor ‘volksopvoeding’ (een nu verouderd woord). Dit alles zou moeten en kunnen gefinancierd worden door de overheden indien deze over meer middelen zouden beschikken. Hiermede zouden veel banen gered/gecreëerd kunnen worden, zodat de werkloosheid drastisch kan dalen. De lonen gefinancierd door de overheden stromen meteen door naar de kleinhandel en bedrijven wier afzet de hoogte zou ingaan. De bedrijven zullen dus ook profiteren van meer overheidsinvesteringen, in tegenstelling tot de massa’s cash die nu verdwijnen naar de belastingsparadijzen en de beurzen. Als laatste bron van publieke inkomsten moet nagedacht worden over de jaarlijkse rijke Belgische staatssteun aan de bedrijfswereld, onder de vorm van loonsubsidies en verminderde sociale bijdragen (samen 11,7 miljard in 2012), en belastingsvrijstelling van investeringen (hiervan vertegenwoordigt de notionele intrestaftrek van 6,16 miljard in 2012 maar een onderdeel). Deze geldstroom van de belastingsbetalers naar de winstgevende sectoren kan maatschappelijk gerechtvaardigd zijn op voorwaarde dat hij arbeidsplaatsen oplevert; maar niet voor zover hij dient tot verhoging van de nettowinsten. Dat debat zou ook moeten gevoerd worden.

Frank Roels

Emeritus professor U. Gent.


Spip-redacteur:   jurgen
 

Reageer op dit artikel

 
In- & Uitschrijven
Zand in de machine




Attac persberichten




Kalender
« November 2017 »
M D W D V Z Z
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
 
Trefwoorden
 
 Attac Vlaanderen  |  Statistieken  |  Privé-ruimte  |  Alle rubrieken  |  Alle documenten

Verwittiging - De gepubliceerde documenten weerspiegelen, tenzij anders vermeld, niet noodzakelijk het standpunt van Attac Vlaanderen. Zij zijn de standpunten van hun auteur(s) en eventueel van werkgroepen of andere organisaties. Dat de documenten hier gepubliceerd worden is omdat wij willen meegenieten van beschikbare ideeën en expertises om samen onze toekomst te heroveren en aan die andere mogelijke wereld te werken.

Logo Creative Commons
Alle teksten van deze site mogen gebruikt en gecopiëerd worden onder de voorwaarden van toepassing van de Creative Commons Licentie.