Attac logo
Associatief netwerk voor een Taks op financiële Transacties
en voor het Aansterken van de Civiele maatschappij
Beginpagina    Notenkraker(s)    Social commons  
| thema: duurzame ontwikkeling , sociaal forum  |
 

Social commons

> Francine Mestrum - gepubliceerd op 7 januari 2016

Als klimaatrechtvaardigheid sociale rechtvaardigheid is, dan is sociale rechtvaardigheid ook klimaatrechtvaardigheid: ze gaan hand in hand en zijn zijn essentieel voor de antisystemische strijd.

Lees verder...

We weten dat de meeste van onze regeringen niet bijzonder enthousiast zijn om een ambitieus klimaatdoel te bereiken. Dat is eens te meer gebleken op de COP21-conferentie in Parijs. Hoewel het bereikte akkoord een diplomatiek wonder mag genoemd worden, zal het er niet in slagen om de mensheid te redden van de ontberingen als gevolg van de klimaatverandering. Precies zoals de internationale gemeenschap al faalde met de ’oorlog tegen het terrorisme’. Precies zoals ze al faalde in ’de oorlog tegen de armoede’. Precies zoals ze faalde tijdens de financiële crisis van 2008 ... De enige manier om recht te trekken wat door de internationale gemeenschap krom werd gemaakt, is daarom een actief beleid van verzet met alternatieven. Alleen het middenveld en de burgers, wereldwijd, kunnen de wereld redden!

Het is waar dat al deze verschillende en gefragmenteerde doelen niet gemakkelijk haalbaar zijn, zeker niet als men een evenwicht wil zoeken tussen het klimaat en de economische belangen, en als op het eind de financiële belangen steeds weer dominant zijn ...

Waarom accepteren we echter deze gefragmenteerde manier om naar de dingen te kijken ? We weten dat alles verbonden is met alles, en ook al kan een vogelperspectief ons soms hinderen om bijzonder dringende zaken meteen aan te pakken, het is tegelijk een hulp om de juiste prioriteiten te stellen.

Klimaatrechtvaardigheid wordt vaak en terecht voorgesteld als een fundamentele kwestie van sociale rechtvaardigheid. Voorstanders van deze stelling leggen dan uit hoe arme mensen de eerste slachtoffers worden van de klimaatverandering, terwijl deskundigen proberen om de ecologische inspanningen over de verschillende bevolkingsgroepen zo eerlijk mogelijk te verdelen.

Men kan de zaken ook omdraaien. In plaats van te zoeken naar welke ecologische maatregelen nodig zijn om sociaal rechtvaardig te zijn, kan men zich ook afvragen welke sociale maatregelen nodig zijn om positieve ecologische resultaten te bereiken.

Mijn mogelijk antwoord is dit: sociale ‘commons’ of een ‘sociaal gemeen’. Indien correct gekaderd, kan het bijdragen aan een beleid dat zorgt voor de mensen en voor de planeet, en kan het zelfs helpen om ons economisch systeem te veranderen. En zou dit ook niet helpen om het terrorisme uit te roeien?

Laat me proberen dit kort uit te leggen.

Kort samengevat: sociale commons zijn een democratische en participatieve manier om sociale bescherming te organiseren. Ze zal worden bedacht en ontworpen, uitgevoerd en gecontroleerd door een politieke gemeenschap, op verschillende niveaus, met de hulp van een overheid als partner.

Sociale bescherming moet zorgen voor de sociale behoeften van mensen, wat betekent dat de sociale en economische rechten van mensen zullen botsen op economische problemen. Hoe kunnen we preventieve gezondheidszorg ontwikkelen als we tegelijk toestaan dat Coca Cola ongezonde producten op de markt brengt, of als we toestaan dat Monsanto gevaarlijke pesticiden maakt?

Hetzelfde gebeurt met het milieu: hoe een gezonde planeet behouden als we blijven toestaan dat Exxon het Amazonegebied vervuilt, of als rijke landen massaal ontbossen of monoculturen introduceren?

Sociaal- en milieubeleid moeten en kunnen het economische systeem veranderen. Maar er is meer.

Sociale bescherming kan nooit volwaardig zijn als een aantal milieurechten niet worden opgenomen in de sociale en economische rechten. Denk aan het recht op water. Of het recht op land voor de boeren.

Met andere woorden, nadenken over het sociale beleid brengt ons snel naar de noodzakelijke milieurechten en de noodzaak van een grote systemische ommezwaai.

En er is nog meer. We kunnen en moeten tenslotte rekening houden met de belangrijke lessen van de feministische economische theorie die de zorg centraal plaatst. Als we dat doen, zien we dat niet alleen de zorg, maar ook de natuur door het dominante economische systeem buiten spel werden gezet. Ze werden ‘geëxternaliseerd’, of m.a.w. er wordt geen rekening mee gehouden, men gaat er van uit dat ze eindeloos beschikbaar zijn en geen prijs hebben. Beide moeten weer in een nieuw economisch denken worden opgenomen.

Met andere woorden: als we de zorg inderdaad centraal stellen dan zien we dat de economie in de eerste plaats moet dienen om de behoeften van mensen te bevredigen, door het produceren van de producten die zij nodig hebben voor een gezond leven; zoals sociale bescherming kan zorgen voor de sociale behoeften van de samenleving, terwijl een goed milieubeleid moet zorgen voor de planeet en de mensen.

Sociale bewegingen zeggen al enige tijd dat klimaatrechtvaardigheid vereist dat het economische systeem verandert. Ze hebben gelijk. Maar moeten we daarop wachten of we kunnen alvast beginnen met het milieu - en sociaal beleid om het economische systeem te veranderen? Ik denk dat het tweede antwoord juist en dringend is.

We moeten inderdaad beginnen met het milieu- en met het sociaal beleid, niet alleen omdat er een dringende noodzaak bestaat om de mensheid te redden van de klimaatverandering, om de problemen rond gezondheid, werkgelegenheid en lonen, huisvesting, enz. aan te pakken , maar ook omdat het de snelste manier lijkt te zijn om de economie aan te pakken.

Door de feministische economie au serieux te nemen en zorg centraal te stellen, kunnen de sociale commons bijdragen tot systemische verandering en een gezond milieu bevorderen. In feite bevorderen sociale commons de duurzaamheid van het leven van mensen, van de samenleving en van de planeet.

Het concept van de commons stak opnieuw de kop op bij de milieubewegingen en is vervolgens opgepikt door bewegingen voor sociale rechtvaardigheid. In feite opent het de weg voor klimaatrechtvaardigheid gekoppeld aan sociale rechtvaardigheid en, uiteindelijk, ook economische rechtvaardigheid. Waarom zouden we dat niet eens proberen ?

Ik had het ook over terrorisme. Terwijl militaire actie nodig zou kunnen zijn om de wrede gevechten in het Midden-Oosten te stoppen, wordt het stilaan heel duidelijk dat een duurzame oplossing alleen kan betekenen dat alle burger-, politieke, sociale, economische en culturele rechten worden gerespecteerd, zowel in het Noorden als in het Zuiden. Er moet dringend worden begonnen met ernstig werk om meer gelijkheid en sociale convergentie te bevorderen. Globalisering kan een positieve kracht worden als het stopt met het bevorderen van sociale dumping en ongelijkheid. Moderniteit kan opnieuw een emancipatorische kracht zijn als we haar eurocentrische en antropocentrische focus verleggen en ongedaan maken. Europa is niet het centrum van de wereld en de mens is niet de maat van alle dingen. We hebben dringend behoefte aan progressieve alternatieven, anders dan de radicale islam. Zonder ernstige zorg voor het milieu, zonder de klimaatverandering te stoppen, zonder sociale rechtvaardigheid krijgen we alleen maar nog meer conflicten. Zoals de Internationale Arbeidsorganisatie al zei in 1919: vrede is niet mogelijk zonder sociale rechtvaardigheid. Vandaag moeten we daaraan toevoegen: vrede is niet mogelijk zonder klimaatrechtvaardigheid.

Klimaatrechtvaardigheid, sociale rechtvaardigheid en economische rechtvaardigheid gaan hand in hand. We moeten ze samen bevorderen, en de sociale commons bieden een perfect instrument om er dringend aan te beginnen.

En lees alle artikelen over de SDGs en op de klimaatconferentie op www.globalsocialjustice.eu


Spip-redacteur:   jurgen
 

Reageer op dit artikel

 
In- & Uitschrijven
Zand in de machine




Attac persberichten




Kalender
« November 2017 »
M D W D V Z Z
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
 
Trefwoorden
 
 Attac Vlaanderen  |  Statistieken  |  Privé-ruimte  |  Alle rubrieken  |  Alle documenten

Verwittiging - De gepubliceerde documenten weerspiegelen, tenzij anders vermeld, niet noodzakelijk het standpunt van Attac Vlaanderen. Zij zijn de standpunten van hun auteur(s) en eventueel van werkgroepen of andere organisaties. Dat de documenten hier gepubliceerd worden is omdat wij willen meegenieten van beschikbare ideeën en expertises om samen onze toekomst te heroveren en aan die andere mogelijke wereld te werken.

Logo Creative Commons
Alle teksten van deze site mogen gebruikt en gecopiëerd worden onder de voorwaarden van toepassing van de Creative Commons Licentie.