Conventie van Luik brengt lokale overheden en activisten samen

Indien de openbare dienstverlening onder druk komt te staan van regels die door de WTO worden opgelegd -m.n. wanneer de gats-onderhandelingen in december hun finaal beslag krijgen op de conferentie in Hong-Kong- of wanneer de Europese dienstenrichtlijn -berucht als de richtlijn Bolkestein- de toegang tot basisdiensten voor iedereen op de helling zet, dan zijn het de bestuursniveaus die het dichtst bij de burger staan die de gevolgen op directe wijze zullen ondervinden. Steden en gemeenten spelen een cruciale rol in het verzekeren van kwalitatieve voorzieningen voor de burgers, of het nu gaat om de inrichting van de openbare ruimte (straten, pleinen, parken), het garanderen van de beschikbaarheid van water, gas, elektriciteit, ook voor financieel zwakkere burgers, de opvang van kansarmen, een democratische toegang tot onderwijs en gezondheidszorg,... de steden en gemeenten zijn steeds eerst betrokken partijen die door de burger (terecht) ter verantwoording geroepen worden. Het is dan ook van het allerhoogste belang dat deze lokale overheden over een zekere autonomie beschikken om hun taken naar behoren te kunnen opnemen. In het licht van de nakende gats- en Bolkesteinregelgeving worden de lokale bevoegdheden ondergeschikt aan de heilige wetten van de markt... de wereldmarkt.

Steeds meer overheden zien de desastreuze gevolgen van deze ontwikkelingen aankomen en gaan in het verzet. Reeds meer dan 1000 Europese steden en gemeenten, provincies en departementen hebben zich “gatsvrij” verklaard. Vorig jaar hielden tweehonderd Franse gatsvrije overheden een Staten-Generaal in Bobigny. De netwerken die hieruit ontstaan zijn helpen deze overheden om ervaringen uit te wisselen en strategieën te ontwikkelen om als overheid het hoofd te bieden aan de oprukkende liberalisering. Dit jaar is op Europees niveau beslist tot een verbreding van dit initiatief. Van een “Staten-Generaal” die uitsluitend de verschillende bestuursniveaus binnen één land bijeenbracht gingen we nu naar een brede Conventie waarbij getracht werd om een brug te slaan tussen alle maatschappelijke geledingen die direct of indirect geconfronteerd worden met de gevolgen van de vermarkting van de basisdiensten, van de lokale bestuursniveaus over ngo’s en syndicale bewegingen tot en met de sociale bewegingen.

Toen het probleem van een geschikte locatie zich stelde toonde burgemeester Willy Demeyer zich onmiddellijk bereid om met de Stad Luik gastheer te zijn en daarbij de nodige logistieke faciliteiten ter beschikking te stellen. Het “Palais des Congres” vulde zich op 22 en 23 oktober met een ongewone mengeling van burgemeesters, schepenen en andere lokale verkozenen, vertegenwoordigers van diverse ngo’s en sociale bewegingen. Het bonte gezelschap van meer dan 350 deelnemers bleek onverwacht vlot tot een stimulerend gesprek te komen. Ervaringen werden uitgewisseld, er werd naar elkaars verzuchtingen geluisterd. Voor velen werd het een openbaring zowel met betrekking tot het eigenlijke onderwerp van de conventie -de Europese dienstenrichtlijn en de gats-onderhandelingen hebben voor velen onvermoede gevolgen- als omwille van de vaststelling dat groepen die geacht worden in verschillende kampen te zitten dezelfde angsten en verzuchtingen delen en daardoor dezelfde taal spreken. In de letterlijke betekenis maakte het taalprobleem het gesprek er nochtans niet makkelijker op: 17 landen waren vertegenwoordigd en er werden 6 talen gehanteerd, een omstandigheid die voortreffelijk werd gefaciliteerd door het vrijwilligers vertaalnetwerk Babel.

De stuurgroep die de Conventie voorbereidde werkte een boeiend programma uit dat de deelnemers voldoende substantieel materiaal verschafte om van gedachten te kunnen wisselen over gemeenschappelijke belangen en mogelijke gezamenlijke strategieën om de openbare diensten tegen de neoliberale aanvallen te verdedigen en ze te actualiseren tot moderne instrumenten in dienst van de burgers zonder enige uitsluiting. De eindresolutie beperkte zich dan ook niet tot het formuleren van een standpunt ten opzichte van de afbraak van de openbare diensten maar was tevens een intentieverklaring waaraan een concrete agenda voor de korte termijn gekoppeld werd. Hierin verbinden de deelnemers er zich toe om hun eisen in de komende weken aan te kaarten bij de Europese politieke autoriteiten en regeringen en bij de WTO en alle lokale en parlementaire verkozenen aan te zetten om een standpunt in te nemen betreffende de openbare diensten. Dit alles in het licht van de Hong-Kong-top van 15 tot 18 december e.k.

Zaterdag 19 december wordt een Europese actiedag voor de « verdediging en ontwikkeling van de openbare diensten overal en voor allen » aan de vooravond van het Europees onderzoek van de richtlijn « Bolkestein » met een manifestatie in Parijs. Daarenboven zal gemobiliseerd worden voor de werelddag tegen de WTO. Belangrijk is zeker ook dat de Conventie zich voorneemt om positieve actie te ondernemen om alternatieven voor de privatisering te onderzoeken.

Tenslotte wordt ook het verlangen geuit om dit initiatief nog verder uit te breiden met vertegenwoordigers uit nog meer landen, ook buiten-Europese. De Stad Genève liet weten interesse te hebben om de Conventie 2006 te ontvangen. Een leuke bijkomstigheid is dat Genève zich uitriep tot “gatsvrije zone”, waardoor het hoofdkwartier van de WTO zich in gatsvrij gebied bevindt.