De toekomst in eigen handen nemen

De neoliberale (alles voor de markt, niks voor de overheid) mondialisering (eenwording onder commerciële druk) heeft geleid tot grotere ongelijkheid, zowel tussen Noord en Zuid als binnen de rijkste landen zelf.

Iedere dag passeert ongeveer 2000 miljard euro langs de elektronische wisselmarkten. Speculatie en flitskapitaal zijn wereldwijd op jacht naar de hoogste winsten en verwekken soms hoge golven en vreselijke stormen op de financiële wereldzeeën. De politieke overheden gebruiken dan gemeenschapsgeld om de stormen te bedaren (stabiliseren van de financiële markten), maar kunnen niet verhinderen dat er ineens miljoenen werklozen bijkomen en miljoenen mensen onder de armoedegrens belanden.

Op dit ogenblik zijn de financiële markten het sterkst geglobaliseerd. Kapitaal kan zich wereldwijd bewegen zonder veel beperkingen, regelgeving, controle of belastingen. Wil een "verlichte" overheid eindelijk overgaan tot regelgeving, dan wacht altijd wel ergens een belastingparadijs met open armen om de nationale wetgeving te ontlopen. Wetgeving, controle en belastingen zijn voor burgers; multinationale ondernemingen, pensioen- en beleggingsfondsen, verzekeringsmaatschappijen, internationale banken en grote speculanten weigeren zoveel mogelijk elke wetgeving of controle: zij zijn de globale spelers in een wereldwijd casino. En zoals in elk casino zijn er ook hier veel meer verliezers dan winnaars.

Er is een wereldwijde oorlog aan de gang waarbij elke nationale economie langzaam maar zeker onderworpen wordt aan de financiële markten onder leiding van de transnationale ondernemingen. Dat leidt tot een dictatuur van de financiële markten (ondemocratische ongecontroleerde instituten) die hun wil opleggen aan nationale staten en politieke overheden (ook diegenen die democratisch verkozen zijn). Zo verliezen de overheden niet alleen de greep op belangrijke economische beslissingen, maar ook op de mogelijkheden weerwerk te bieden tegen speculatie, zelf werk te creëren of een sociaal vangnet te verzekeren voor de zwakkeren en uitgestotenen.

Daardoor worden de tegenstellingen tussen rijken en armen, welstellenden en behoeftigen, werkenden en werklozen, winnaars en verliezers steeds schrijnender.

Onder druk van een stijgende schuldenlast worden veel derdewereldlanden verplicht hun markten te openen voor de grote multinationals uit het Noorden terwijl ze niet meer over de middelen beschikken om aan de sociale noden van hun bevolkingen te kunnen voldoen. Daardoor ontstaan allerlei conflicten zoals etnische oorlogen en zetten (arbeids)migratiestromen zich in beweging.

De winsthonger van de grote speculanten drijft ook bij ons sociale verworvenheden in een neerwaartse spiraal: overheidsbemoeienis in de economie wordt zoveel mogelijk uitgeschakeld, arbeid zo goedkoop (flexibel) mogelijk gemaakt, werklozen worden meer bestreden dan werkloosheid, belangrijke functies van de publieke gemeenschap worden verkwanseld aan de privé, de werkdruk wordt verhoogd, zorg afgebouwd.

Een steeds groter onveiligheidsgevoel is het belangrijkste gevolg. De wereld, de grote steden, snelle onbeheersbare vernieuwingen, de toekomst, worden allemaal als onveilig ervaren. Mensen worden bang en onzeker, voelen zich steeds machtelozer. Sommigen voelen zich in een hoek gedreven, nutteloos, weggeworpen. Weer anderen voelen zich onrechtvaardig behandeld, in de steek gelaten door de politieke democratie en worden verbitterd. Dat leidt tot afkeer van de politiek en tot de opgang van extreemrechts (Vlaams Blok, FPÖ van Haider, Front National van Le Pen).

Attac Vlaanderen wil debatteren, informatie verspreiden, actie voeren en grote bevolkingsgroepen mobiliseren rond een aantal thema’s:

1. Het dwarsbomen van de internationale speculatie vooral door te ijveren voor de invoering van de Tobin-taks
   
2. Het belasten van inkomens uit speculatief kapitaal
   
3. De ontmanteling van belastingparadijzen met o.m. in België het opheffen van de financiële coördinatiecentra van multinationals
   
4. Het voorkomen van de veralgemening van de pensioenfondsen
   
5. Het tegengaan van de privatisering van de sociale zekerheid en de instellingen van openbaar nut (spoor, post, enz.)
   
6. Het opheffen van het bankgeheim, ijveren voor een vermogensbelasting en het invoeren van een vermogenskadaster
   
7. Het ondersteunen van de eis voor een veralgemeende opheffing van de Derde-Wereldschuld
   
8. Het steunen van de strijd tegen de patentering door private ondernemingen van de natuurlijke en biologische rijkdommen van de wereld
   

Attac Vlaanderen is zich bewust dat het die doelstellingen nooit alleen kan verwezenlijken en zal zoveel mogelijk samenwerken met andere sociale bewegingen, NGO’s en vakbonden. Daarom maakt Attac Vlaanderen dan ook deel uit van een Vlaams netwerk tegen financiële speculatie samen met NCOS, Oxfam, Broederlijk Delen, Netwerk Vlaanderen, ABVV en ACV.